هیستروسکوپی چیست؟ | علت و نحوه انجام آن در زنان

هیستروسکوپی یکی از روش‌های کم‌تهاجمی در حوزه زنان است که هم برای تشخیص و هم برای درمان به کار می‌رود. در این روش، پزشک با استفاده از ابزاری باریک و مجهز به دوربین به نام هیستروسکوپ، داخل رحم را به‌طور مستقیم مشاهده می‌کند. این تکنیک پیشرفته امکان شناسایی و درمان مشکلات مختلف رحمی مانند خونریزی‌های غیرطبیعی، پولیپ، فیبروم یا ناباروری را فراهم می‌کند و نسبت به روش‌های تصویربرداری رایج مانند سونوگرافی اطلاعات دقیق‌تری در اختیار پزشک قرار می‌دهد.

نکته جالب این است که هیستروسکوپی از نظر هدف درمانی و نحوه دسترسی تا حدی به لاپاراسکوپی رحم شباهت دارد؛ با این تفاوت که در لاپاراسکوپی، پزشک از طریق برش‌های کوچک روی شکم، اندام‌های لگنی و سطح خارجی رحم را بررسی و درمان می‌کند، اما در هیستروسکوپی بررسی مستقیماً از داخل حفره رحم انجام می‌شود. در بسیاری از موارد، ترکیب یافته‌های این دو روش می‌تواند به تشخیص دقیق‌تر و درمان مؤثرتر مشکلات زنان کمک کند.

در ادامه به‌طور کامل بررسی می‌کنیم که هیستروسکوپی چیست و در چه شرایطی انجام آن ضروری است.

پاسخ جامع به هیستروسکوپی چیست؟

هیستروسکوپی رحم یک روش دقیق تشخیصی و درمانی است که با کمک هیستروسکوپ امکان مشاهده مستقیم فضای داخلی رحم را فراهم می‌کند و برخلاف بسیاری از جراحی‌های زنان، به برش جراحی نیاز ندارد؛ به همین دلیل دوره نقاهت آن معمولاً کوتاه‌تر است. در برخی موارد که مشکلات لگنی یا بیماری‌های مرتبط با رحم نیاز به بررسی گسترده‌تری داشته باشند، روش لاپاراسکوپی رحم نیز در کنار هیستروسکوپی مورد استفاده قرار می‌گیرد و بسیاری از بیماران پیش از انجام آن درباره هزینه لاپاراسکوپی رحم و عوامل مؤثر بر آن مانند نوع جراحی، تجهیزات مورد استفاده و شرایط بیمار پرس‌وجو می‌کنند.

همچنین رعایت مراقبت‌های بعد از لاپاراسکوپی رحم نقش مهمی در کاهش عوارض احتمالی و تسریع روند بهبودی دارد. مشاهده مستقیم حفره رحم در هیستروسکوپی نیز نسبت به روش‌های غیرمستقیم مانند کورتاژ تشخیصی (D&C)، امکان تشخیص دقیق‌تر مشکلات داخل رحمی را فراهم می‌کند.

انواع هیستروسکوپی رحم در زنان

هیستروسکوپی بر اساس هدف انجام آن به دو نوع اصلی تشخیصی و درمانی تقسیم می‌شود. هر یک از این روش‌ها کاربرد و ویژگی‌های خاص خود را دارند و در برخی موارد ممکن است هر دو در یک جلسه انجام شوند. همچنین اگر در کنار هیستروسکوپی نیاز به برداشتن کیست وجود داشته باشد، پزشک ممکن است از لاپاراسکوپی کیست تخمدان برای خارج کردن کیست با حداقل تهاجم استفاده کند.

هیستروسکوپی تشخیصی

در هیستروسکوپی تشخیصی، هدف اصلی یافتن علت مشکلات رحمی مانند خونریزی غیرطبیعی، ناباروری یا سقط‌های مکرر است. در این روش پزشک حفره رحم و دهانه لوله‌های فالوپ را با دقت بررسی می‌کند و در صورت نیاز، نمونه کوچکی از بافت اندومتر برای آزمایش (بیوپسی) برداشته می‌شود. این فرایند اغلب به عنوان مرحله‌ای برای برنامه‌ریزی یک عمل هیستروسکوپی درمانی در آینده انجام می‌شود و در بسیاری از موارد امکان انجام آن در مطب پزشک نیز وجود دارد.

هیستروسکوپی درمانی

اگر هنگام هیستروسکوپی تشخیصی مشکلی شناسایی شود، در بسیاری از موارد می‌توان همان‌جا با استفاده از ابزارهای جراحی ظریف آن را درمان کرد. هیستروسکوپی درمانی برای برداشتن پولیپ‌ها، فیبروم‌های ساب‌موکوزال (زیرمخاطی)، چسبندگی‌های داخل رحمی و اصلاح برخی ناهنجاری‌های ساختاری رحم به کار می‌رود. مهم‌ترین مزیت این روش، انجام هم‌زمان تشخیص و درمان در یک جلسه است؛ موضوعی که نیاز به جراحی‌های باز و تهاجمی‌تر را کاهش می‌دهد و در زمان و هزینه بیمار صرفه‌جویی می‌کند.

نحوه انجام هیستروسکوپی چگونه است؟

فرآیند انجام هیستروسکوپی رحم، شامل مراحل دقیق قبل، حین و بعد از عمل است که برای اطمینان از ایمنی بیمار و موفقیت نهایی آن باید به درستی و با دقت اجرا شوند.

مراحل قبل از انجام هیستروسکوپی

بیمار، ابتدا تحت معاینه قرار گرفته و آزمایش‌های لازم مانند تست بارداری و پاپ اسمیر را انجام می‌دهد تا هرگونه منع مصرف رد شود. بهترین زمان برای انجام این فرآیند، هفته اول پس از پایان قاعدگی است؛ زیرا در این زمان دید داخل رحم به دلیل نازک بودن لایه اندومتر، واضح‌تر است. پزشک همچنین دستورالعمل‌های مربوط به ناشتایی و نحوه مصرف یا قطع داروهای خاص مانند رقیق‌کننده‌های خون را به بیمار ارائه می‌دهد.

مراحل حین هیستروسکوپی

بیمار روی تخت معاینه در موقعیت لیتوتومی، قرار گرفته و پس از ضدعفونی کردن، ممکن است بی‌حسی موضعی یا بیهوشی عمومی دریافت کند. سپس هیستروسکوپ، به آرامی از طریق دهانه رحم وارد شده و با تزریق مایع یا گاز، رحم متسع می‌شود تا دید بهتری فراهم گردد. پزشک با مشاهده تصاویر زنده و بزرگ‌نمایی شده بر روی مانیتور، به تشخیص یا انجام اقدامات درمانی لازم می‌پردازد که این فرآیند معمولا کمتر از ۳۰ دقیقه طول می‌کشد.

مراحل بعد از هیستروسکوپی

پس از اتمام فرآیند، بیمار برای مدت کوتاهی در اتاق ریکاوری تحت نظر قرار می‌گیرد تا اثرات بی‌حسی یا بیهوشی کاملا از بین برود. احساس گرفتگی خفیف شکم و لکه‌بینی تا چند روز پس از عمل کاملا طبیعی است و به تدریج برطرف خواهد شد. در صورت انجام جراحی هیستروسکوپی درمانی، ممکن است دستورالعمل‌های مراقبتی دقیق‌تری برای دوره نقاهت و فعالیت‌های مجاز ارائه شود.

تجهیزات مورد استفاده در عمل هیستروسکوپی

موفقیت این روش، به مجموعه‌ای از تجهیزات پیشرفته وابسته است که به جراح امکان مشاهده واضح و انجام اقدامات دقیق و ایمن را می‌دهند.

دستگاه هیستروسکوپ

هیستروسکوپ، یک تلسکوپ نازک و بلند است که در سر آن یک دوربین و منبع نوری قرار دارد و در قطرهای مختلف (از ۳ تا ۱۰ میلی‌متر) موجود است. انتخاب قطر آن، به نوع هیستروسکوپی رحم (تشخیصی یا درمانی) بستگی دارد؛ هیستروسکوپ‌های نازک‌تر و انعطاف‌پذیر برای تشخیص و انواع ضخیم‌تر و صلب برای جراحی استفاده می‌شوند. این ابزار تصاویر با کیفیتی از داخل رحم ارائه می‌دهد.

منبع نور

یک منبع نور سرد (معمولا زنون یا LED) از طریق کابل فیبر نوری، به هیستروسکوپ متصل می‌شود تا حفره رحم را کاملا روشن کند. این نور برای مشاهده دقیق تمام جزئیات بافت داخلی و شناسایی ضایعات کوچک ضروری است. استفاده از نور سرد از آسیب حرارتی به بافت‌های حساس رحم جلوگیری کرده و ایمنی عمل را تضمین می‌کند.

سیستم تصویربرداری

تصاویر دریافت شده توسط دوربین هیستروسکوپ، به یک مانیتور با وضوح بالا (HD) منتقل می‌شود که به جراح و تیم پزشکی اجازه می‌دهد نمای بزرگ‌نمایی شده و دقیقی از داخل رحم داشته باشند. این سیستم نه تنها به دقت جراحی کمک می‌کند؛ بلکه امکان ضبط فیلم و عکس برای مستندسازی پزشکی یا توضیح به بیمار را نیز فراهم می‌آورد.

مکنده و ابزار جراحی

در هیستروسکوپی درمانی، ابزارهای کوچکی مانند قیچی، پنس، الکترودهای برش یا لیزر از طریق کانال عملیاتی هیستروسکوپ وارد رحم می‌شوند. همچنین یک سیستم مکنده برای خروج مایعات، خون و بافت‌های برداشته شده استفاده می‌شود تا دید جراح، همواره شفاف باقی بماند. این ابزارها انجام اقدامات جراحی بسیار دقیق را بدون نیاز به برش امکان‌پذیر می‌سازند.

محلول نمکی یا گاز

برای باز و متسع کردن حفره رحم (دیستنشن) و ایجاد یک فضای شفاف برای مشاهده، از یک مایع استریل مانند محلول سالین (نمکی) یا گاز دی‌اکسید کربن، استفاده می‌شود. این کار دیواره‌های رحم را از هم جدا کرده و دیدی پانورامیک و واضح را برای جراح فراهم می‌کند. در جراحی‌ها اغلب از محلول سالین استفاده می‌شود؛ زیرا رسانای الکتریکی نیست و ایمنی بیشتری دارد.

کاربرد هیستروسکوپی رحم چیست؟

هیستروسکوپی زنان، یک ابزار کلیدی و بسیار موثر برای تشخیص و درمان طیف وسیعی از بیماری‌ها و ناهنجاری‌های رحمی است که در ادامه، به مهم‌ترین آن‌ها اشاره می‌شود.

پولیپ رحم

پولیپ‌ها، توده‌های خوش‌خیم و زائده‌های گوشتی هستند که در دیواره داخلی رحم (اندومتر) رشد کرده و می‌توانند باعث خونریزی غیرطبیعی، لکه‌بینی و ناباروری شوند. با هیستروسکوپی می‌توان به راحتی، پولیپ‌ها را شناسایی و با ابزار دقیق و تحت دید مستقیم، به طور کامل خارج کرد. حذف کامل پولیپ برای جلوگیری از عود مجدد آن بسیار حائز اهمیت است.

فیبروم رحم

فیبروم‌ها (میوم‌ها)، تومورهای خوش‌خیم عضلانی هستند که در دیواره رحم رشد می‌کنند و هیستروسکوپی برای برداشتن نوع ساب‌موکوزال آن‌ها که به داخل حفره رحم برجسته شده‌اند، کاربرد دارد. این روش به تسکین علائمی مانند خونریزی شدید و درد کمک شایانی می‌کند. فیبروم‌های قرار گرفته در ضخامت دیواره یا سطح خارجی رحم با روش‌های دیگری مانند لاپاراسکوپی درمان می‌شوند.

مشکل اندومتر

هیستروسکوپی، امکان مشاهده مستقیم لایه اندومتر و نمونه‌برداری (بیوپسی) هدفمند از نواحی مشکوک را فراهم می‌کند که برای تشخیص هایپرپلازی یا سرطان اندومتر حیاتی است. این روش به دلیل نمونه‌برداری دقیق از محل ضایعه، دقتی بسیار بالاتر از کورتاژ تشخیصی سنتی (D&C) دارد که به صورت کورکورانه انجام می‌شود. این دقت بالا به تشخیص زودهنگام و درمان مؤثرتر کمک می‌کند.

تشخیص ناهنجاری رحمی

ناهنجاری‌های مادرزادی ساختار رحم، مانند رحم سپتوم‌دار (دیواره‌دار) یا دوشاخ می‌توانند علت سقط مکرر یا زایمان زودرس باشند. هیستروسکوپی رحم، بهترین و دقیق‌ترین روش برای تشخیص این ناهنجاری‌ها و در مواردی مانند سپتوم، درمان همزمان آن از طریق برش دیواره اضافی است. اصلاح این نقایص، می‌تواند شانس بارداری موفق و زایمان به‌موقع را به طور چشمگیری افزایش دهد.

خونریزی غیرطبیعی

خونریزی‌های شدید، نامنظم یا طولانی‌مدت قاعدگی، یکی از شایع‌ترین دلایل انجام هیستروسکوپی زنان است که به پزشک کمک می‌کند علت اصلی خونریزی را پیدا کند. این روش می‌تواند به طور دقیق بین علل ساختاری (مانند پولیپ و فیبروم) و علل هورمونی تمایز قائل شود. شناسایی دقیق علت، اولین و مهم‌ترین قدم برای انتخاب بهترین و مؤثرترین روش درمانی است.

فرسودگی اندومتر

در مواردی که خونریزی‌های شدید، به درمان‌های دارویی پاسخ نمی‌دهند، می‌توان از هیستروسکوپی برای تخریب یا برداشتن لایه اندومتر (ابلیشن) استفاده کرد. این کار باعث کاهش چشمگیر یا توقف کامل خونریزی قاعدگی شده و کیفیت زندگی بیمار را بهبود می‌بخشد. این روش، یک راه حل دائمی است و تنها برای زنانی که دیگر قصد بارداری ندارند، مناسب می‌باشد.

بررسی سقط مکرر

هیستروسکوپی، نقش کلیدی در ارزیابی زنانی دارد که دچار سقط‌های مکرر می‌شوند؛ زیرا می‌تواند مشکلات ساختاری پنهان را آشکار سازد. این روش به شناسایی و درمان مشکلاتی مانند چسبندگی‌های داخل رحمی (سندرم آشرمن) یا سپتوم رحم که مانع از لانه‌گزینی یا رشد مناسب جنین می‌شوند، می‌پردازد. رفع این مشکلات می‌تواند چرخه غم‌انگیز سقط‌های مکرر را متوقف کند.

آمادگی های لازم قبل از انجام هیستروسکوپی رحم

برای اطمینان از ایمنی و موفقیت جراحی هیستروسکوپی، لازم است بیمار مجموعه‌ای از اقدامات و آمادگی‌ها را قبل از عمل رعایت کند.

• مشاوره و معاینه کامل: پزشک سوابق پزشکی شما را بررسی کرده و معاینه لگنی انجام می‌دهد تا از عدم وجود عفونت، اطمینان حاصل کند و تمام سوالات شما را پاسخ دهد.
• زمان‌بندی مناسب: بهترین زمان انجام هیستروسکوپی، یک هفته پس از پایان دوره قاعدگی است؛ زیرا پوشش نازک رحم در این زمان بهترین دید را برای جراح فراهم می‌کند.
• انجام آزمایش‌ها: پزشک آزمایش خون، تست بارداری و پاپ اسمیر را برای بررسی سلامت عمومی، رد احتمال بارداری و اطمینان از سلامت دهانه رحم درخواست می‌کند.
• ناشتا بودن: در صورت انجام عمل هیستروسکوپی تحت بیهوشی عمومی، باید از ۸ تا ۱۲ ساعت قبل از عمل از خوردن و آشامیدن خودداری کنید تا از عوارض بیهوشی پیشگیری شود.
• مصرف داروها: حتما پزشک را در مورد تمام داروهای مصرفی، به‌ویژه داروهای رقیق‌کننده خون (مانند آسپرین)، مطلع سازید تا در صورت لزوم دستور قطع موقت آن‌ها را بدهد.
• هماهنگی برای همراه: از آنجایی که پس از عمل (به‌ویژه با بیهوشی) قادر به رانندگی نخواهید بود، حتما با یک همراه برای بازگشت ایمن به منزل هماهنگ کنید.

فرآیند بهبود بعد از هیستروسکوپی به چه شکل است؟

فرآیند بهبودی پس از هیستروسکوپی، معمولا سریع و با حداقل ناراحتی همراه است و اکثر بیماران می‌توانند در همان روز عمل به خانه بازگردند. داشتن مقداری گرفتگی عضلانی شبیه به درد قاعدگی و لکه‌بینی یا خونریزی خفیف برای چند روز کاملا طبیعی است و نباید باعث نگرانی شود. پزشک دستورالعمل‌های خاصی را برای مدیریت این علائم و تسریع بهبودی به شما ارائه خواهد داد.

در هیستروسکوپی‌های درمانی که اقدامات جراحی پیچیده‌تری انجام شده؛ ممکن است دوره بهبودی کمی طولانی‌تر باشد و محدودیت‌ها بیشتر باشند. بازگشت به فعالیت‌های روزمره معمولا طی یک تا دو روز امکان‌پذیر است؛ اما برای فعالیت‌های سنگین‌تر مانند ورزش شدید یا بلند کردن اجسام، باید حداقل یک هفته صبر کرد.

مراقبت های لازم بعد از هیستروسکوپی رحم

رعایت نکات مراقبتی پس از هیستروسکوپی رحم، به تسریع روند بهبودی، کاهش ناراحتی و پیشگیری از بروز عوارض کمک شایانی می‌کند.

استراحت

اگرچه بهبودی سریع است؛ اما توصیه می‌شود در ۲۴ ساعت اول پس از عمل استراحت کافی داشته باشید و از فعالیت‌های بدنی سنگین خودداری کنید. به علائم بدن خود توجه کنید و در صورت احساس خستگی، استراحت را در اولویت قرار دهید تا بهبودی کامل حاصل شود. از فشار آوردن بیش از حد به خود در روزهای اول اجتناب کنید.

استفاده از مسکن

برای کنترل درد یا گرفتگی‌های خفیف شکمی، می‌توانید از مسکن‌های بدون نسخه مانند ایبوپروفن یا استامینوفن، طبق دستور پزشک استفاده کنید. این داروها معمولا برای کنترل ناراحتی‌های اولیه کافی هستند و نیاز به استفاده از آنها معمولا پس از یک یا دو روز از بین می‌رود. در صورت تداوم یا شدید بودن درد، حتما با پزشک خود تماس بگیرید.

اجتناب از رابطه جنسی

برای کاهش خطر عفونت و فراهم کردن فرصت بهبودی برای دهانه رحم، توصیه می‌شود حداقل برای یک تا دو هفته یا تا زمانی که لکه‌بینی متوقف شود، از برقراری رابطه جنسی، استفاده از تامپون و دوش واژینال خودداری کنید. این کار به دهانه رحم اجازه می‌دهد تا به حالت عادی بازگشته و سد دفاعی خود را بازیابد.

مراجعه به پزشک

در صورت مشاهده علائمی مانند تب بالای ۳۸ درجه و لرز، خونریزی شدید (خیس شدن کامل یک پد در ساعت)، درد شدید و فزاینده شکم یا ترشحات بدبوی واژن، فورا با پزشک خود تماس بگیرید. اگرچه این علائم نادر هستند؛ اما ممکن است نشانه عفونت یا عوارض جدی‌تری باشند که نیازمند توجه فوری پزشکی هستند.

مدت زمان دوره نقاهت بعد از هیستروسکوپی

دوره نقاهت پس از هیستروسکوپی زنان به طور کلی بسیار کوتاه است و اکثر زنان می‌توانند فردای روز عمل به فعالیت‌های عادی و شغلی خود بازگردند. برای هیستروسکوپی درمانی، این دوره ممکن است به چند روز افزایش یابد. احساس خستگی، گرفتگی خفیف و لکه‌بینی تا یک هفته طبیعی تلقی می‌شود و به تدریج کاهش می‌یابد.

تجربه درد در هیستروسکوپی

تجربه درد، در حین و پس از هیستروسکوپی به عوامل متعددی از جمله آستانه تحمل درد فرد، نوع هیستروسکوپی و نوع بی‌حسی، بستگی دارد. در هیستروسکوپی تشخیصی که در مطب و با بی‌حسی موضعی انجام می‌شود، بیمار ممکن است احساسی شبیه به گرفتگی قاعدگی یا فشار خفیف را تجربه کند. در جراحی هیستروسکوپی درمانی که تحت بیهوشی عمومی انجام می‌شود، بیمار دردی را حس نخواهد کرد و درد پس از عمل نیز با مسکن‌های معمولی به خوبی کنترل می‌شود.

عوارض هیستروسکوپی رحم چیست؟

اگرچه هیستروسکوپی، یک روش بسیار ایمن محسوب می‌شود؛ اما مانند هر اقدام پزشکی دیگری، با خطرات و عوارض نادری همراه است.

• سوراخ شدن رحم (Perforation): نادرترین و جدی‌ترین خطر که در آن، نوک هیستروسکوپ به دیواره رحم آسیب می‌زند. در اکثر موارد خودبه‌خود بهبود می‌یابد؛ اما گاهی نیاز به ترمیم با لاپاراسکوپی دارد.
• عفونت: ورود باکتری به رحم در حین عمل می‌تواند منجر به عفونت لگنی شود که با آنتی‌بیوتیک قابل درمان است. رعایت بهداشت پس از عمل بسیار مهم است.
• خونریزی شدید: لکه‌بینی طبیعی است؛ اما خونریزی شدید و غیرقابل کنترل یک عارضه نادر است که ممکن است به اقدامات درمانی فوری نیاز داشته باشد.
• آسیب به دهانه رحم (سرویکس): در موارد نادر، ممکن است در حین عبور ابزار، آسیب یا پارگی جزئی به دهانه رحم وارد شود که معمولا به راحتی مدیریت می‌شود.
• عوارض ناشی از مایع یا گاز: جذب بیش از حد مایع مورد استفاده برای باز کردن رحم، می‌تواند منجر به عوارض قلبی یا ریوی شود که این اتفاق بسیار نادر است و با مانیتورینگ دقیق از آن پیشگیری می‌شود.

مزایای هیستروسکوپی رحم چیست؟

جراحی هیستروسکوپی، به دلیل مزایای متعدد، به یک استاندارد طلایی در تشخیص و درمان بیماری‌های رحمی تبدیل شده است.

• کم‌تهاجمی بودن: این روش، بدون نیاز به برش روی شکم انجام می‌شود و در نتیجه جای زخم (اسکار) قابل مشاهده‌ای باقی نمی‌گذارد و زیبایی ظاهری حفظ می‌شود.
• دوره نقاهت کوتاه: بیماران به سرعت بهبود یافته و می‌توانند در مدت زمان کوتاهی (معمولا ۱ تا ۲ روز) به زندگی عادی و فعالیت‌های روزمره خود بازگردند.
• درد کمتر: در مقایسه با جراحی‌های باز، درد پس از عمل هیستروسکوپی بسیار کمتر است و اغلب با مسکن‌های خوراکی معمولی به خوبی کنترل می‌شود.
• دقت تشخیصی بالا: هیستروسکوپی با فراهم کردن دید مستقیم و بزرگ‌نمایی شده از داخل رحم، دقیق‌ترین روش برای تشخیص ضایعات کوچک و ناهنجاری‌های رحمی است.
• قابلیت تشخیص و درمان همزمان: این ویژگی از نیاز به جراحی مجدد جلوگیری کرده و باعث صرفه‌جویی در زمان و هزینه بیمار می‌شود.
• کاهش خطر چسبندگی: به دلیل تهاجم کمتر و عدم دستکاری اندام‌های شکمی، خطر ایجاد چسبندگی‌های داخلی در مقایسه با جراحی باز بسیار پایین‌تر است.

چه افرادی کیس مناسب برای هیستروسکوپی رحم هستند؟

هیستروسکوپی زنان، برای بانوانی که با مشکلات خاصی در ناحیه رحم مواجه هستند، یک گزینه تشخیصی و درمانی عالی محسوب می‌شود. کاندیداهای اصلی شامل زنانی با خونریزی‌های غیرطبیعی، زنانی که دچار سقط‌های مکرر شده‌اند، یا افرادی که در بررسی‌های ناباروری به نتایج مشکوکی در سونوگرافی رسیده‌اند، هستند. همچنین این روش برای ارزیابی و آماده‌سازی رحم قبل از روش‌های کمک باروری مانند IVF نیز کاربرد دارد.

علاوه بر این، زنانی که دارای پولیپ یا فیبروم‌های ساب‌موکوزال، تشخیص داده شده‌اند یا مشکوک به ناهنجاری‌های ساختاری مادرزادی رحم هستند، از این روش بهره زیادی می‌برند. در نهایت، تصمیم برای انجام هیستروسکوپی پس از مشاوره کامل با متخصص و ارزیابی دقیق شرایط فردی و اهداف درمانی بیمار گرفته می‌شود.

موارد منع عمل هیستروسکوپی

با این حال، هیستروسکوپی زنان، برای همه مناسب نیست و در برخی شرایط انجام آن ممنوع یا نیازمند احتیاطات ویژه‌ای است.

عفونت فعال

وجود هرگونه عفونت فعال در واژن، دهانه رحم یا لگن، یک مورد منع قطعی برای هیستروسکوپی است. انجام این عمل، می‌تواند باعث گسترش عفونت به داخل رحم و لوله‌های فالوپ شود و عواقب جدی‌تری مانند بیماری التهابی لگن (PID) یا ناباروری را به همراه داشته باشد. ابتدا باید عفونت به طور کامل درمان شود.

اختلال انعقاد خون

بیمارانی که دچار اختلالات انعقادی خون هستند یا داروهای قوی رقیق‌کننده خون مصرف می‌کنند، در معرض خطر بالای خونریزی کنترل‌نشده در حین و پس از عمل قرار دارند. این شرایط باید قبل از عمل مدیریت شده و در صورت لزوم، پس از مشاوره با متخصص خون، هیستروسکوپی به تعویق افتد یا با احتیاطات ویژه انجام شود.

بیماری قلبی یا ریوی

بیماران با بیماری‌های شدید و کنترل‌نشده قلبی یا ریوی، ممکن است کاندیدای مناسبی برای بیهوشی یا حتی بی‌حسی نباشند. همچنین، جذب مایعات مورد استفاده در هیستروسکوپی، می‌تواند فشار مضاعفی بر سیستم قلبی-عروقی این بیماران وارد کند. بنابراین، ارزیابی دقیق توسط متخصص قلب و بیهوشی قبل از عمل الزامی است.

زنان باردار

بارداری، یک مورد منع مطلق برای انجام هیستروسکوپی است؛ زیرا وارد کردن هرگونه ابزار به داخل رحم می‌تواند به جنین و بارداری آسیب جدی وارد کرده و منجر به سقط شود. به همین دلیل انجام تست بارداری دقیق (خون یا ادرار) درست قبل از شروع عمل برای تمام زنان در سنین باروری یک اقدام استاندارد و الزامی است.

مبتلا به نارسایی کلیوی و کبدی

بیماران مبتلا به نارسایی شدید کلیه یا کبد در دفع مایعات و متابولیسم داروهای بیهوشی با مشکل مواجه هستند. این امر خطر عوارض سیستمیک ناشی از جذب مایع متسع‌کننده رحم (مانند اِدِم ریوی) و سمیت دارویی را به شدت افزایش می‌دهد. انجام هیستروسکوپی در این افراد نیازمند ارزیابی دقیق و ملاحظات ویژه است.

مقایسه عمل لاپاراسکوپی و هیستروسکوپی

اگرچه هر دو روش کم‌تهاجمی و پرکاربرد در حوزه زنان هستند؛ اما تفاوت‌های اساسی با یکدیگر دارند و نباید با هم اشتباه گرفته شوند. هیستروسکوپی، برای مشاهده و درمان مشکلات داخل حفره رحم به کار می‌رود؛ در حالی که لاپاراسکوپی برای مشاهده و جراحی اندام‌های لگنی از سطح بیرونی آن‌ها استفاده می‌شود و نیازمند ایجاد برش‌های کوچکی روی شکم است.

به طور خلاصه، جراح برای دیدن مشکلاتی مثل پولیپ که درون رحم است از هیستروسکوپ و برای دیدن کیست تخمدان که بیرون از رحم قرار دارد، از لاپاراسکوپ استفاده می‌کند. گاهی این دو روش به صورت همزمان، برای ارزیابی کامل سیستم باروری بیمار و درمان جامع مشکلات داخلی و خارجی رحم به کار می‌روند.

هزینه لازم برای عمل هیستروسکوپی چقدر است؟

هزینه عمل هیستروسکوپی رحم، ثابت نیست و به عوامل متعددی بستگی دارد که می‌تواند باعث تفاوت قابل توجهی در هزینه نهایی شود. مهم‌ترین عوامل شامل نوع هیستروسکوپی (تشخیصی یا درمانی)، محل انجام عمل (مطب، کلینیک یا بیمارستان)، دستمزد جراح و متخصص بیهوشی و نوع پوشش بیمه تکمیلی بیمار می‌باشند. توصیه می‌شود قبل از اقدام، جزئیات هزینه‌ها و میزان پوشش بیمه را با مرکز درمانی و شرکت بیمه خود بررسی کنید.

سؤالات پرتکرار مخاطبان

در ادامه به پاسخ پرسش‌های پرتکرار شما می‌پردازیم.

منبع

hysteroscopy

tests-and-treatments/hysteroscopy

non-surgical-procedures