جراحی میومکتومی (Myomectomy) بهترین گزینه درمانی برای زنانی است که قصد دارند فیبرومهای آزاردهنده رحم را خارج کنند، اما همزمان میخواهند توانایی باروری و ساختار طبیعی رحم خود را حفظ نمایند؛ در حالی که سایر روشها مانند هیسترکتومی به برداشتن کامل رحم منجر میشوند. انتخاب بین میومکتومی باز، لاپاراسکوپی یا روشهای کمتهاجمی مستقیماً به اندازه، تعداد و محل قرارگیری تودههای فیبروم بستگی دارد. این مقاله به شما کمک میکند تا با مقایسه دقیق مزایا، دوره نقاهت و عوارض هر روش، تصمیم آگاهانهتری برای مسیر درمان خود بگیرید و با پزشک خود مشورت کنید.

جراحی میومکتومی چیست و چه زمانی انجام میشود؟
پزشک زمانی جراحی میومکتومی را پیشنهاد میدهد که تودههای خوشخیم رحمی (Uterine Fibroids) باعث ایجاد علائم شدیدی مانند خونریزیهای سنگین قاعدگی، دردهای لگنی مزمن یا تکرر ادرار شوند. در این روش، جراح بافت فیبروم را از دیواره رحم جدا میکند و سپس بافت سالم رحم را با ظرافت ترمیم مینماید. این تکنیک جراحی، تعادل هورمونی و آناتومی سیستم تولیدمثل را تغییر نمیدهد و تمرکز آن بر حذف عامل بیماری و حفظ اندام است.
منبع: Mayo Clinic – ‘Myomectomy is a surgical procedure to remove uterine fibroids. The goal during myomectomy is to take out symptom-causing fibroids and reconstruct the uterus. Unlike hysterectomy, you leave the uterus intact after myomectomy.’
ترجمه: میومکتومی یک عمل جراحی برای برداشتن فیبرومهای رحم است. هدف در میومکتومی خارج کردن فیبرومهای عامل علائم و بازسازی رحم است. برخلاف هیسترکتومی، در میومکتومی رحم دستنخورده باقی میماند.
بیماری را به یاد دارم که به دلیل خونریزیهای شدید و طولانیمدت، دچار کمخونی مزمن شده بود و همزمان نگرانی زیادی برای از دست دادن شانس بارداری خود داشت. پس از ارزیابیهای دقیق سونوگرافی ترانسواژینال، متوجه شدم سه فیبروم اینترامورال (رشد کرده در داخل عضله رحم) عامل اصلی این مشکل هستند. با انجام عمل میومکتومی، تودهها را خارج کردم و ساختار رحم او کاملاً حفظ شد؛ تصمیمی که کیفیت زندگی او را به حالت طبیعی بازگرداند و امید به بارداری را در او زنده نگه داشت.
متخصص زنان جراحی میومکتومی را در شرایط بالینی زیر در اولویت قرار میدهد:
- دردهای شدید و احساس فشار مداوم در ناحیه لگن و کمر
- خونریزیهای غیرطبیعی که به درمانهای دارویی و هورمونی پاسخ نمیدهند
- تداخل بافت فیبروم با لانهگزینی جنین و ایجاد مشکلات ناباروری
| ویژگیهای درمانی | جراحی میومکتومی | جراحی هیسترکتومی |
|---|---|---|
| حفظ بافت رحم | بله، رحم کاملاً حفظ میشود. | خیر، کل رحم خارج میشود. |
| حفظ قدرت باروری | بله، بیمار میتواند در آینده باردار شود. | خیر، بارداری غیرممکن میشود. |
| احتمال بازگشت فیبروم | وجود دارد (ممکن است فیبرومهای جدید رشد کنند). | صفر (بیماری برای همیشه ریشهکن میشود). |
معرفی انواع جراحی های فیبروم رحم
جراح متخصص زنان بر اساس نقشه دقیق قرارگیری فیبرومها، ابعاد آنها و شرایط فیزیولوژیک بیمار، بهترین تکنیک جراحی را انتخاب میکند. در ادامه تکتک این روشها را از نظر نحوه اجرا و کاربرد کلینیکی بررسی میکنیم تا تفاوتهای ساختاری آنها را هنگام تصمیمگیری بهتر درک کنید.
برداشتن فیبروم با جراحی باز شکم
جراح در روش میومکتومی شکمی (لاپاراتومی)، یک برش افقی خط مایو (شبیه سزارین) یا برش عمودی روی پوست شکم ایجاد میکند تا به حفره لگن دسترسی مستقیم پیدا کند. پزشک این تکنیک را مختص زمانی میداند که فیبرومها ابعاد بسیار بزرگی داشته باشند، تعداد آنها زیاد باشد یا در مکانهایی با دسترسی دشوار قرار بگیرند. در این حالت، جراح میتواند بافت رحم را با دقت بالایی با دست لمس کند و تمام تودههای پنهان در لایههای عضلانی را به طور کامل خارج سازد.
میومکتومی با استفاده از لاپاراسکوپی
در تکنیک برداشتن فیبروم با لاپاراسکوپی، پزشک ابزارهای ظریف جراحی و یک دوربین کوچک مجهز به نور را از طریق چند برش بسیار ریز (حدود یک تا یک و نیم سانتیمتر) وارد حفره شکم میکند. این دوربین تصاویر بزرگنماییشده و با کیفیتی از رحم را روی مانیتور اتاق عمل نمایش میدهد و جراح با تکیه بر این تصاویر، فیبرومها را از بافت رحم جدا میکند. این روش کمتهاجمی، درد بعد از عمل را به شدت کاهش میدهد و به بیمار کمک میکند تا سریعتر به فعالیتهای روزمره بازگردد.
اگر هنوز درباره انتخاب روش جراحی فیبروم و تطابق آن با شرایط خود تردید دارید، میتوانید ابهامات خود را با ما در میان بگذارید.
پزشک، جراحی لاپاراسکوپی را برای تودههایی که ابعادی بزرگتر از ۱۰ سانتیمتر دارند یا در عمق بافت رحم فرو رفتهاند، گزینه ایمنی نمیداند. همچنین اگر بیمار سابقه جراحیهای متعدد شکمی داشته باشد و چسبندگیهای شدید لگنی مانع دید دوربین شوند، جراح برای جلوگیری از آسیب ناخواسته به رودهها یا مثانه، روش جراحی باز را ترجیح میدهد.
میومکتومی هیستروسکوپی
زمانی که سونوگرافی نشان دهد فیبرومها از نوع سابموکوزال (رشد کرده در داخل حفره رحم) هستند، پزشک از روش هیستروسکوپی استفاده میکند. در این تکنیک، جراح هیچگونه برشی روی پوست شکم ایجاد نمیکند؛ بلکه ابزار جراحی (رزکتوسکوپ) را از طریق واژن و دهانه رحم (سرویکس) مستقیماً وارد حفره رحم میکند. پزشک بافت توده را با استفاده از جریان الکتریکی یا لیزر تراش میدهد و علائمی مانند خونریزیهای سنگین قاعدگی را فوراً متوقف میکند.
میومکتومی واژینال
در این روش، فیبرومهایی که در فضای داخلی رحم قرار گرفتهاند، بدون نیاز به ایجاد برش روی شکم خارج میشوند. میومکتومی واژینال معمولاً با استفاده از هیستروسکوپ انجام میشود؛ پزشک این ابزار ظریف را از مسیر واژن و دهانه رحم وارد رحم کرده و میومهای زیرمخاطی یا پولیپهای آندومتر را از حفره رحم خارج میکند. از آنجا که در این تکنیک برش خارجی ایجاد نمیشود، آسیب بافتی و دوره نقاهت معمولاً کمتر از روشهای جراحی شکمی است و بیمار میتواند در مدت کوتاهتری به فعالیتهای روزمره بازگردد.
چه زمانی هیسترکتومی توصیه میشود؟
گاه شرایط بالینی بیمار بهگونهای پیش میرود که حفظ رحم خطرات و عوارض بیشتری نسبت به برداشتن آن دارد؛ در این حالت جراح روش هیسترکتومی را جایگزین میومکتومی میکند. در هیسترکتومی، پزشک کل بافت رحم را از بدن خارج میسازد. تیم جراحی این تصمیم را زمانی اتخاذ میکند که بیمار به دوران یائسگی رسیده است، تمایلی به حفظ قدرت باروری ندارد، یا رشد فیبرومها به قدری تهاجمی و وسیع است که کل ساختار آناتومیک رحم را تخریب کرده است.
در موردی که اخیراً در کلینیک ارزیابی میکردم، بیماری ۴۸ ساله با خونریزیهای غیرقابل کنترل و افت شدید هموگلوبین مراجعه کرد. سونوگرافی نشان داد که بیش از ۱۵ فیبروم بزرگ، بافت طبیعی دیواره رحم را کاملاً از بین بردهاند و انجام میومکتومی برای بازسازی رحم غیرممکن است. پس از بررسی دقیق شرایط و گفتگو درباره عدم نیاز او به بارداری، عمل هیسترکتومی را انجام دادم. این تصمیم نهتنها جان او را از خطر کمخونی اورژانسی نجات داد، بلکه دغدغه عود مجدد بیماری را برای همیشه برطرف کرد.
بیماران باید بدانند هیسترکتومی به معنای پایان قطعی خونریزیهای قاعدگی و عدم امکان بارداری است. جراح این عمل را نیز میتواند متناسب با شرایط لگن، به روشهای شکمی، واژینال یا لاپاراسکوپی انجام دهد. موارد زیر شرایطی را نشان میدهند که پزشک هیسترکتومی را بر میومکتومی ترجیح میدهد:
- رشد بسیار سریع فیبرومها و شک بالینی پزشک به وجود تودههای بدخیم (سارکوم)
- خونریزیهای تهدیدکننده حیات که با روشهای کمتهاجمی و دارویی کنترل نمیشوند
- افتادگی شدید رحم (پرولاپس) که همزمان با وجود فیبرومهای متعدد رخ داده است
روشهای کمتهاجمی و نوین برداشتن فیبروم رحم
پیشرفت فناوریهای پزشکی تولیدمثل، گزینههای غیرجراحی و کمتهاجمی متعددی را برای مدیریت فیبرومها فراهم کرده است. پزشک این روشها را برای زنانی پیشنهاد میدهد که کاندید مناسبی برای بیهوشیهای طولانی و جراحیهای باز نیستند. این تکنیکها به جای بریدن و خارج کردن فیزیکی توده، منبع تغذیه خونی آن را قطع میکنند یا بافت فیبروم را با استفاده از انرژی حرارتی از بین میبرند.
انتخاب تکنیکهای نوین به ارزیابی دقیق میزان ذخیره تخمدان، نقشه عروقی سیستم لگن و نوع فیبروم بستگی دارد. پزشک با بررسی این فاکتورها، روشی را برمیگزیند که کمترین شوک فیزیولوژیک را به بدن وارد کند. مزایای اصلی روشهای نوین شامل موارد زیر است:
- عدم نیاز به بیهوشی عمومی عمیق و پرهیز از بستری طولانی در بیمارستان
- حفظ یکپارچگی دیواره رحم و عدم ایجاد اسکار (جای زخم) ناشی از برش جراحی
- دوره نقاهت بسیار کوتاه که معمولاً فرد را طی چند روز به روال عادی بازمیگرداند
ابلیشن
پزشک در روش ابلیشن آندومتر (Endometrial Ablation)، پوشش داخلی رحم را با استفاده از امواج رادیویی، حرارت، مایکروویو یا سرمای شدید به طور کامل تخریب میکند. جراح این تکنیک را منحصراً برای درمان خونریزیهای شدید ناشی از فیبرومهای بسیار کوچک داخل رحمی به کار میبرد. زنانی که این روش درمانی را دریافت میکنند، دیگر نمیتوانند باردار شوند؛ زیرا بستر لازم و طبیعی برای لانهگزینی جنین در دیواره رحم از بین میرود.
آمبولیزاسیون شریان رحمی (UAE)
در این روش، رادیولوژیست مداخلهای ذرات بسیار ریزی (Embolic agents) را از طریق یک کاتتر نازک به شریانهای تامینکننده خون رحم تزریق میکند. این ذرات مسیر خونرسانی اختصاصی به فیبروم را مسدود میکنند و باعث کوچک شدن و در نهایت مرگ بافت توده میشوند. طبق دادههای معتبر کلینیکی، روش آمبولیزاسیون در بیش از ۸۵ درصد بیماران باعث کاهش چشمگیر اندازه توده، توقف خونریزی و بهبود کیفیت زندگی طی سه ماه اول پس از مداخله میشود.
آیا آمبولیزاسیون برای همه بیماران مناسب است؟
پزشک روش آمبولیزاسیون را برای فیبرومهای پایهدار (پدانکوله) که در خارج از رحم رشد کردهاند، توصیه نمیکند؛ زیرا قطع خونرسانی میتواند باعث جدا شدن توده مرده و افتادن آن در حفره لگن شود. همچنین زنانی که در آینده برنامهای برای بارداری دارند، باید این روش را با احتیاط و مشورت دقیق انتخاب کنند، زیرا کاهش جریان خون لگنی ممکن است بر عملکرد فولیکولهای تخمدان و ضخامت آندومتر تاثیر منفی بگذارد.
سونوگرافی متمرکز با هدایت MRI
این روش نوین که در ادبیات پزشکی اختصاراً MRgFUS نامیده میشود، یک رویکرد کاملاً غیرتهاجمی است. بیمار داخل دستگاه MRI قرار میگیرد تا پزشک با استفاده از تصاویر سهبعدی، محل دقیق فیبروم را شناسایی کند. سپس دستگاه، امواج صوتی با فرکانس بالا (اولتراسوند) را مستقیماً به مرکز فیبروم میتاباند. این امواج متمرکز حرارت بالایی تولید میکنند و بافت فیبروم را بدون ایجاد هیچگونه برشی روی پوست، تخریب مینمایند.
معیارهای انتخاب بهترین نوع جراحی
تصمیمگیری برای انتخاب نوع عمل جراحی، یک فرآیند شخصیسازیشده و کاملاً وابسته به شرایط فیزیولوژیک هر بیمار است. پزشک با در کنار هم قرار دادن یافتههای بالینی، نتایج سونوگرافی ترانسواژینال و آزمایشهای سنجش هورمونی، دقیقترین نقشه درمانی را طراحی میکند. جراح همواره تلاش میکند روشی را انتخاب کند که بیشترین اثربخشی درمانی را با کمترین میزان آسیب به بافتهای سالم سیستم تناسلی به همراه داشته باشد.
برای درک بهتر این فرآیند تصمیمگیری، جراح باید بداند توده دقیقاً در کدام لایه از دیواره رحم نفوذ کرده است، چه فشاری به اندامهای مجاور مانند مثانه وارد میکند و وضعیت باروری بیمار در چه مرحلهای قرار دارد. جدول زیر نشان میدهد پزشکان چگونه بر اساس ترکیب این معیارها، جراحی مناسب را به بیماران پیشنهاد میدهند.
| مشخصات فیبروم و شرایط بیمار | روش جراحی پیشنهادی ارجح | دلیل انتخاب کلینیکی پزشک |
|---|---|---|
| فیبرومهای سابموکوزال (داخل حفره) و زیر ۵ سانتیمتر | میومکتومی هیستروسکوپی | دسترسی مستقیم از طریق واژن، توقف سریع خونریزی بدون نیاز به برش شکمی |
| فیبرومهای سابسروزال (بیرون رحم) با ابعاد متوسط | میومکتومی لاپاراسکوپی | حفظ ساختار رحم، تهاجم حداقل بافتی و بازگشت سریع به کار |
| فیبرومهای اینترامورال بزرگ (بیش از ۱۰ سانت) یا متعدد | میومکتومی شکمی (باز) | نیاز به لمس دقیق بافت، خروج تودههای پنهان و بازسازی اصولی لایههای رحم |
| رشد تخریبگر فیبروم در سنین پس از یائسگی | جراحی هیسترکتومی | حذف کامل خطر بدخیمی، عدم نیاز به حفظ باروری و درمان قطعی درد |
محل و اندازه فیبرومها
مکان دقیق رشد فیبروم نقش تعیینکنندهای در انتخاب تکنیک جراحی ایفا میکند. پزشک فیبرومهایی را که به سمت حفره رحم رشد کردهاند، با ابزارهای ظریف هیستروسکوپی به راحتی خارج میکند. اما اگر تودهها ابعاد بسیار بزرگی داشته باشند و در عمق عضله رحم (میومتر) نفوذ کنند، جراح برای خارج کردن آنها و بخیه زدن اصولی دیواره رحم باید از روش لاپاراتومی (باز) استفاده کند تا از استحکام رحم مطمئن شود.
قصد بارداری در آینده
حفظ توانایی باروری یکی از مهمترین خطوط قرمز پزشکان در طراحی پروتکلهای درمانی است. جراح برای زنانی که قصد بارداری دارند، تکنیکهایی را به کار میگیرد که کمترین آسیب را به بافت آندومتر (محل لانهگزینی جنین) وارد کنند. پزشک در این شرایط، عمل میومکتومی را با دقت میکروسکوپی انجام میدهد تا جای زخم (اسکار) روی رحم به حداقل برسد و خطر خطرناک پارگی رحم در بارداریهای آینده کاهش یابد.
شدت علائم و سن بیمار
پزشک ارتباط مستقیمی بین سن بیمار، شدت علائم بالینی و وسعت مداخلات درمانی برقرار میکند. اگر بیمار جوان باشد و صرفاً از دردهای خفیف رنج ببرد، پزشک روشهای کمتهاجمی و حفظ رحم را در اولویت قرار میدهد. اما در زنانی که به دوران یائسگی نزدیک شدهاند و کیفیت زندگی آنها به دلیل خونریزیهای فلجکننده مختل شده است، پزشک برداشتن رحم را به عنوان یک درمان قطعی پیشنهاد میدهد.
تاثیر جراحی فیبروم بر باروری چگونه است؟
جراحی میومکتومی در اکثر موارد بالینی، شانس لانهگزینی موفق و بارداری را به طور قابلتوجهی افزایش میدهد. فیبرومها فضای طبیعی داخل رحم را تغییر میدهند، جریان خون را مختل میکنند و در برخی موارد باعث انسداد دهانه لولههای فالوپ میشوند. جراح با برداشتن دقیق این تودهها، آناتومی طبیعی رحم را احیا میکند. با این حال، پزشک اکیداً به بیمار توصیه میکند که برای اقدام به بارداری پس از عمل میومکتومی، حداقل ۳ تا ۶ ماه صبر کند تا بافت عضله رحم بهطور کامل ترمیم شود و مقاومت کافی برای تحمل وزن جنین را به دست آورد.
برای بررسی دقیق ابعاد فیبرومها، ارزیابی شرایط باروری و انتخاب بهترین استراتژی درمانی، همین حالا نوبت ویزیت خود را رزرو کنید.
دوره نقاهت و مراقبتهای پس از جراحی فیبروم
دوره نقاهت میومکتومی (Recovery time) بیمار مستقیماً به تکنیک جراحی، وسعت برشهای شکمی و واکنش سیستم ایمنی بدن بستگی دارد. پزشک در روزهای اولیه پس از جراحی، داروهای مسکن و آنتیبیوتیک تجویز میکند تا التهاب بافتی را کنترل کرده و از بروز عفونتهای لگنی جلوگیری نماید. استراحت کافی و پرهیز جدی از بلند کردن اجسام سنگین، روند ترمیم لایههای عضلانی رحم را تسریع میکند و مانع از باز شدن بخیههای داخلی میشود.
بیماران باید بدانند که ترشحات واژینال یا لکهبینی خفیف تا چند هفته پس از دستکاری بافت رحم کاملاً طبیعی است. جراح از بیمار میخواهد تا در این مدت حساس، از فعالیتهای شدید ورزشی، برقراری رابطه جنسی و استفاده از تامپون واژینال خودداری کند تا بافتهای داخلی فرصت کافی برای بازسازی سلولی پیدا کنند. رعایت دستورالعملهای زیر نقش مهمی در موفقیت جراحی دارد:
- پیادهروی سبک و روزانه در خانه برای جلوگیری از تشکیل لخته خون در وریدهای پا (DVT)
- مصرف مایعات فراوان و مواد غذایی فیبردار برای پیشگیری از یبوست و فشار به بخیههای شکم
- مراجعه فوری به اورژانس یا پزشک معالج در صورت بروز تب بالا، خونریزی شدید یا دردهای ناگهانی
| نوع جراحی انجام شده | مدت زمان بستری در بیمارستان | زمان بازگشت به کار و فعالیت روزمره | زمان بهبودی کامل بافتهای داخلی |
|---|---|---|---|
| میومکتومی شکمی (باز) | ۲ تا ۳ روز | ۴ تا ۶ هفته | ۶ تا ۸ هفته |
| میومکتومی لاپاراسکوپی | ۱ روز (یا ترخیص در همان روز) | ۲ تا ۴ هفته | ۴ تا ۶ هفته |
| میومکتومی هیستروسکوپی | ترخیص در همان روز (عمل سرپایی) | ۲ تا ۳ روز | ۱ تا ۲ هفته |
| روشهای غیرجراحی (مانند آمبولیزاسیون) | ترخیص در همان روز | ۱ هفته | ۲ تا ۳ هفته |
عوارض احتمالی انواع جراحی
پزشک پیش از انجام هرگونه مداخله درمانی روی سیستم تناسلی، خطرات احتمالی را با دقت ارزیابی میکند. بر اساس آمارهای منتشر شده در ژورنالهای معتبر جراحی زنان، خطر بروز عوارض جدی در عمل میومکتومی کمتر از ۵ درصد است؛ با این حال، هیچ عمل جراحی بدون ریسک نیست. چسبندگیهای داخل شکمی، عفونت محل بخیه، و خونریزیهای حین عمل از جمله عوارض شناختهشده این جراحیها هستند. در موارد بسیار نادر، اگر جراح نتواند خونریزی ناشی از بستر فیبروم را متوقف کند، برای نجات جان بیمار مجبور به انجام عمل هیسترکتومی اورژانسی میشود.
بیماری را به یاد دارم که پس از جراحی میومکتومی باز توسط یک همکار دیگر، دچار دردهای مبهم اما مداوم لگنی شده بود. با انجام بررسیهای تشخیصی، مشخص شد که چسبندگی بافتهای لگنی به دیواره رودهها باعث بروز این مشکل شده است. این سناریو به خوبی نشان میدهد که انتخاب یک جراح با مهارت بالا در تکنیکهای میکروسکوپی و استفاده صحیح از مواد ضدچسبندگی در حین عمل، تا چه حد در کاهش عوارض پس از جراحی (Post-operative care) و حفظ سلامت طولانیمدت دستگاه تناسلی موثر است.
سوالات متداول
۱. تفاوت اصلی میومکتومی و هیسترکتومی چیست؟
در عمل میومکتومی، جراح تنها بافت تومورال (فیبروم) را خارج میکند و رحم با دقت ترمیم میشود تا فرد بتواند در آینده باردار شود. اما در هیسترکتومی، پزشک کل بافت رحم را از بدن خارج میکند که در نتیجه آن، توانایی باروری برای همیشه از بین میرود و چرخه قاعدگی متوقف میشود.
۲. آیا بعد از جراحی فیبروم امکان بازگشت بیماری وجود دارد؟
بله، جراحی میومکتومی تودههای فعلی را از بین میبرد، اما سلولهای بافت رحم همچنان مستعد تشکیل فیبرومهای جدید در سالهای آینده هستند. پزشک معمولاً برای کاهش احتمال عود مجدد، معاینات دورهای سونوگرافی و در برخی موارد کنترلهای هورمونی را پیشنهاد میدهد.
۳. بهترین روش برای فیبرومهای سابموکوزال کدام است؟
جراح روش هیستروسکوپی را بهترین و ایمنترین گزینه برای فیبرومهای سابموکوزال (داخل حفره رحم) میداند. در این روش پزشک بدون ایجاد کوچکترین برش روی شکم و تنها از طریق واژن، توده را تراش میدهد که کمترین میزان خونریزی و سریعترین دوره نقاهت را به همراه دارد.
۴. طول دوره نقاهت میومکتومی چقدر است؟
زمان نقاهت مستقیماً به تکنیک جراحی بستگی دارد. بیمار پس از روش باز (شکمی) به ۴ تا ۶ هفته استراحت کامل نیاز دارد، در حالی که جراح به بیماران تحت عمل لاپاراسکوپی اجازه میدهد پس از ۲ تا ۴ هفته به روال عادی زندگی و کار بازگردند.
۵. کدام روش جراحی کمترین عوارض را دارد؟
روشهای کمتهاجمی مانند هیستروسکوپی و لاپاراسکوپی به دلیل عدم ایجاد برشهای وسیع در عضلات شکم، کمترین میزان درد، چسبندگی لگنی و خطر عفونت را به دنبال دارند. جراح این روشها را در صورت مناسب بودن سایز و محل فیبروم، همواره در اولویت درمانی قرار میدهد.

